Węzły chłonne na nogach – gdzie są i za co odpowiadają?

Węzły chłonne na nogach pełnią kluczową rolę w funkcjonowaniu układu limfatycznego człowieka. Ich główną funkcją jest filtrowanie chłonki oraz udział w ochronie immunologicznej organizmu. Poznanie ich lokalizacji i znaczenia w kontekście kończyn dolnych ma istotne znaczenie zarówno w diagnostyce, jak i w profilaktyce zdrowotnej[1][3][4].

Gdzie znajdują się węzły chłonne na nogach?

Centralną grupą węzłów chłonnych nóg są węzły chłonne pachwinowe. Są one zlokalizowane w obrębie pachwin, tuż przy przebiegu naczyń limfatycznych kończyn dolnych. Znajdują się one w rejonie, gdzie kończyna dolna łączy się z tułowiem, pełniąc rolę głównego miejsca przepływu chłonki ze skóry i tkanek nóg oraz okolicznych struktur, takich jak zewnętrzne narządy płciowe czy dolna część ściany brzucha[1][3][4].

Węzły pachwinowe klasyfikowane są jako węzły regionalne dla kończyn dolnych, co oznacza, że chłonka z całego obszaru nóg spływa przede wszystkim właśnie do tej grupy węzłów. W literaturze nie określa się precyzyjnie liczby węzłów w pachwinach, lecz przyjmuje się, że ich liczba zwykle mieści się w zakresie kilkunastu na każdą stronę[1][3].

Budowa i mechanizm działania węzłów chłonnych pachwinowych

Każdy węzeł chłonny zbudowany jest z włóknistej torebki otaczającej strukturę, przez którą przepływa chłonka. Torebka tworzy przegrody dzielące węzeł na część korową i rdzeniową. W korze znajdują się grudki limfoidalne z limfocytami B, natomiast rdzeń zawiera zatoki i pasma tkanki limfoidalnej wypełnione limfocytami T, monocytami oraz komórkami prezentującymi antygeny[2][5][7].

Chłonka dostaje się do węzła przez naczynia doprowadzające (afferens), przepływa przez siateczkę wypełnioną komórkami układu odpornościowego, a następnie opuszcza węzeł przez naczynia odprowadzające (efferens). Wewnątrz węzła limfocyty oraz monocyty aktywnie usuwają z niej patogeny na drodze fagocytozy i prezentacji antygenów[2][3][6].

Funkcje węzłów chłonnych nóg

Węzły chłonne pachwinowe na kończynach dolnych działają jak filtry zgodnie z podstawową koncepcją układu limfatycznego. Ich zasadniczą rolą jest zatrzymywanie i eliminacja drobnoustrojów przenoszonych z chłonką, a także inicjowanie odpowiedzi immunologicznej przez aktywację i proliferację limfocytów T oraz B i produkcję przeciwciał[2][3][7][8].

Dzięki tej funkcji, węzły na nogach chronią organizm przed rozszerzaniem się infekcji bakteryjnych, wirusowych oraz ryzykiem powstawania zmian nowotworowych. Współpracują także z innymi grupami węzłów, na przykład krezkowymi, odpowiadającymi za filtrację limfy z obszaru jamy brzusznej[1][3][4][9].

Znaczenie kliniczne i powiązania z chorobami

Powiększenie węzłów chłonnych pachwinowych jest często pierwszym objawem toczącego się procesu zapalnego lub infekcyjnego w obrębie nóg lub dolnej części organizmu. Szczególnie często obserwuje się je przy stanach zapalnych skóry nóg oraz infekcjach układu moczowego[3].

Obserwacja wielkości oraz konsystencji węzłów pachwinowych może być ważnym elementem diagnostyki zmian nowotworowych lub wczesnego wykrywania chorób ogólnoustrojowych. Ich nieprawidłowe powiększenie (powyżej 1 cm średnicy) zazwyczaj wymaga pogłębionej diagnostyki w celu wykluczenia poważniejszych schorzeń[1][3].

Powiązanie z ogólną strukturą układu limfatycznego

Węzły chłonne na nogach należą do największych i najistotniejszych grup regionalnych w całym układzie limfatycznym człowieka, obok węzłów pachowych (dla kończyn górnych) oraz śródpiersiowych i krezkowych. Łączna liczba węzłów chłonnych w organizmie według niektórych opracowań może osiągać kilkaset, jednak dokładna liczba węzłów pachwinowych nie została ujęta w źródłach[1][4].

Oprócz mechanicznego filtrowania chłonki, węzły chłonne nóg odgrywają kluczową rolę w stałym monitorowaniu stanu odporności lokalnych tkanek i uczestniczą w kontroli przemijających oraz przewlekłych procesów chorobowych[5][6][8].

Podsumowanie – za co odpowiadają węzły chłonne na nogach?

Węzły chłonne na nogach zlokalizowane są głównie w rejonie pachwin i odpowiadają za filtrowanie chłonki oraz uruchamianie odpowiedzi immunologicznej dla skóry kończyn dolnych, zewnętrznych narządów płciowych oraz dolnej części ściany brzucha. Ich prawidłowe działanie zapewnia skuteczną obronę organizmu przed infekcjami i innymi patologiami na tym obszarze[1][3][4]. Aktywność węzłów chłonnych jest nierozerwalnie związana z ogólną odpornością organizmu i może stanowić wskaźnik schorzeń toczących się w obrębie nóg i miednicy mniejszej.

Źródła:

• [1] https://diag.pl/pacjent/artykuly/lokalizacje-w-organizmie-wezlow-chlonnych-rola-i-znaczenie-kliniczne/
• [2] https://www.medme.pl/anatomia/wezel-chlonny
• [3] https://zdrowie.nn.pl/artykuly/wezly-chlonne-funkcje-choroby
• [4] https://fizjoterapeuty.pl/uklad-limfatyczny/wezly-chlonne.html
• [5] https://szelazo.pl/wezly-chlonne-struktura-funkcje-i-mozliwe-schorzenia/
• [6] https://www.hellozdrowie.pl/poznaj-funkcje-i-choroby-wezlow-chlonnych/
• [7] https://pl.wikipedia.org/wiki/W%C4%99ze%C5%82_ch%C5%82onny
• [8] https://podyplomie.pl/wiedza/wielka-interna/746,podstawowe-wiadomosci-o-wezlach-chlonnych
• [9] https://lepolek.pl/artykul/naczynia-i-wezly-chlonne-konczyny-dolnej/1280