Badanie audiometryczne na czym polega i kiedy warto je wykonać?

Badanie audiometryczne to kluczowa, subiektywna metoda oceny progu słyszenia dźwięków o różnych częstotliwościach i natężeniach. Wykonuje się je za pomocą specjalistycznego urządzenia – audiometru. Pozwala ono określić zarówno zakres, jak i charakter ewentualnego niedosłuchu, co ma ogromne znaczenie dla diagnozy i leczenia zaburzeń słuchu oraz kwalifikacji do noszenia aparatów słuchowych [1][2][3][5][7].

Na czym polega badanie audiometryczne?

Podstawą badania audiometrycznego jest ocena czułości słuchu pacjenta dla dźwięków o różnych częstotliwościach (zwykle 250-8000 Hz) i natężeniach (od -10 do 120 dB). Najczęściej stosuje się audiometrię tonalną, która mierzy minimalny próg słyszenia dźwięków sinusoidalnych, kluczowych dla rozumienia mowy [2][3][4][7]. Pozostałe typy to audiometria słowna i wysokich częstotliwości.

Test przebiega w kabinie wyciszonej, gdzie poziom hałasu nie przekracza 20-30 dB, co eliminuje wpływ zewnętrznych bodźców akustycznych na wyniki [1][3][7][9]. Pacjent zakłada słuchawki lub specjalny wibrator kostny, a następnie sygnalizuje przyciskiem moment usłyszenia dźwięku emitowanego przez audiometr na różnych poziomach natężenia. Proces jest powtarzany osobno dla każdego ucha, wykorzystując zarówno przewodnictwo powietrzne (przez słuchawki) jak i kostne (wibrator na wyrostku sutkowatym) [1][4][7].

Wyniki prezentowane są w postaci audiogramu – wykresu progów słyszenia, który ilustruje ubytki już powyżej 25 dB jako sygnał patologii słuchu [2][3][4][7].

Kiedy warto wykonać badanie audiometryczne?

Wskazania do wykonania badania audiometrycznego obejmują podejrzenie niedosłuchu, obecność szumów usznych, nawracające zawroty głowy, przebyty uraz akustyczny, kontrolę słuchu u dzieci oraz monitorowanie słuchu u osób pracujących w środowisku hałaśliwym [1][2][3]. Badanie jest niezbędne przed doborem oraz dopasowaniem aparatów słuchowych. Pozwala dokładnie określić, czy problemy słuchowe wynikają z niedosłuchu przewodzeniowego, odbiorczego czy mieszanego oraz dostosować odpowiednie leczenie lub rehabilitację.

Warto je również wykonać rutynowo w populacjach narażonych na utratę słuchu lub w ramach kontroli po leczeniu zapalenia ucha oraz innych schorzeń narządu słuchu [3].

Jak przebiega proces oraz jakie są rodzaje audiometrii?

Badanie audiometryczne wymaga precyzyjnego przygotowania. Pacjent przebywa w kabinie ciszy, gdzie poziom dźwięków zewnętrznych jest mocno zredukowany. Przed rozpoczęciem badania pacjent zakłada słuchawki nauszne lub wkładki douszne. W przypadku testowania przewodnictwa kostnego używa się specjalnego wibratora na wyrostku sutkowatym [1][3][4][7]. Audiometr generuje tony testowe kolejnych częstotliwości – poczynając od głośnych, a następnie stopniowo obniżając głośność aż do momentu, w którym dźwięk staje się niesłyszalny.

Podstawowy podział obejmuje audiometrię tonalną (testowanie progów dla tonów od 125 do 8000 Hz), audiometrię słowną (ocena rozumienia mowy) oraz audiometrię wysokich częstotliwości. W obrębie audiometrii tonalnej wyróżnia się badanie przewodnictwa powietrznego (słuchawki) i kostnego (wibrator) [1][4][7]. Nowoczesne urządzenia umożliwiają również badania w tzw. wolnym polu akustycznym za pomocą głośników [1][3][4][9].

Dla pacjentów, u których subiektywna reakcja jest niemożliwa (np. niemowląt, osób z niepełnosprawnościami), stosuje się audiometrię elektrofizjologiczną (np. ABR, ECoG), która opiera się na analizie reakcji neurologicznych na bodźce dźwiękowe [6].

Znaczenie i interpretacja wyników audiometrii

Analiza audiogramu umożliwia diagnostykę rodzaju i stopnia ubytku słuchu – przekroczenie progu 25 dB świadczy o patologii, natomiast norma mieści się w zakresie 0-25 dB [3]. Wynik badania pozwala rozróżnić niedosłuch przewodzeniowy, odbiorczy (sensorineuralny), mieszany oraz precyzyjnie pozycjonować uszkodzenie w drodze słuchowej [2][3][6][7].

Interpretacją wyników zajmuje się specjalista – laryngolog lub audiolog, który na ich podstawie podejmuje decyzję dotyczącą leczenia, doboru aparatów słuchowych lub rehabilitacji pacjenta [2][3][5][10]. Wyniki audiometrii łączone są często z innymi specjalistycznymi testami, takimi jak audiometria słowna lub nadprogowa, dla kompleksowej oceny funkcji słuchu [2][3][7].

Nowoczesne trendy w diagnostyce słuchu

Obecnie rozwijana jest audiometria elektrofizjologiczna, która pozwala na obiektywną diagnozę progu słyszenia przez analizę odpowiedzi neurologicznych na bodźce dźwiękowe (np. ABR, ECoG) [6]. Ma to szczególne znaczenie w diagnostyce dzieci oraz osób, które nie są w stanie wykonać tradycyjnego badania subiektywnego. Postęp technologiczny umożliwia także integrację badań audiometrycznych z innymi narzędziami diagnostycznymi dla pełniejszej oceny drogi słuchowej.

Współczesne audiometry cechuje lepsza ergonomia, możliwość przesyłania wyników do specjalistycznych baz oraz bardziej zaawansowane metody wspomaganej komputerowo interpretacji danych [6].

Podsumowanie

Badanie audiometryczne jest podstawową, nieinwazyjną metodą oceny słuchu, umożliwiającą wykrycie, ocenę rodzaju oraz stopnia niedosłuchu na bardzo wczesnym etapie. Rekomendowane jest przy wszelkich podejrzeniach utraty słuchu, szumach usznych czy dla oceny skutków ekspozycji na hałas. Współczesna audiometria, dzięki rozwojowi technologicznemu, pozwala na coraz dokładniejszą, szybszą i szerszą diagnostykę, stanowiąc fundament współczesnej otolaryngologii i audiologii [1][2][3][4][5][6][7][9][10].

Źródła:

1. https://www.amilaut.pl/badanie-audiometrem-co-to-jest-i-kto-powinien-z-niego-skorzystac/
2. https://centramedycznemedyceusz.pl/blog/550-na-czym-polega-audiometria-kiedy-wykonac-badanie
3. https://enel.pl/usluga/audiogram/
4. https://poradniarozwinskrzydla.pl/badania-sluchu-1/audiometria-tonalna/
5. https://www.audioservice.com/pl-pl/local-content/pl-pl/blog/audiometria-tonalna-co-to-jest/
6. https://sound.eti.pg.gda.pl/student/pp/pomiary_sluchu.pdf
7. https://pl.wikipedia.org/wiki/Audiometria_tonalna
8. https://www.tervita.pl/blog/item/12-badanie-audiometryczne
9. https://www.mp.pl/otolaryngologia/artykuly/ucho/185597,subiektywne-metody-badania-sluchu-badania-audiometryczne
10. https://omnifon.pl/blog/audiogram-co-to-za-badanie-i-na-czym-polega/