Audiogram jak czytać wyniki i na co zwrócić uwagę?

Audiogram to podstawowe narzędzie diagnostyczne w badaniach słuchu. Pozwala w jednoznaczny sposób przedstawić progi słyszenia dla różnych częstotliwości i ocenić zarówno obecność jak i stopień niedosłuchu. Celem tego artykułu jest pokazanie, jak czytać wyniki audiogramu oraz na co zwrócić szczególną uwagę podczas interpretacji wykresu.

Czym jest audiogram i jak wygląda?

Audiogram jest graficznym wykresem prezentującym wyniki audiometrii tonalnej, czyli badania progów słyszenia dla dźwięków o różnych częstotliwościach (często od 125 Hz do 8000 Hz) oraz natężeniu wyrażonym w decybelach HL (dB HL). Wykres składa się z osi poziomej (X) oznaczającej częstotliwości dźwięków i osi pionowej (Y) opisującej natężenie dźwięku. Wynik >0 dB oznacza lepszy słuch, natomiast wartości poniżej wykazują pogorszenie słyszenia[1][2][3][4].

Standardowe częstotliwości stosowane w badaniu to: 125/250 Hz, 500 Hz, 1 kHz, 2 kHz, 4 kHz oraz 8 kHz. Natężenie w skali pionowej zwykle rośnie od góry do dołu – od najcichszych dźwięków (ujemne dB) do najgłośniejszych (do 120 dB HL)[1][3][5].

Oznaczenia, symbole i interpretacja krzywych

Kluczowe symbole na audiogramie to „O” lub czerwony punkt dla ucha prawego oraz „X” lub niebieski dla lewego ucha (przewodnictwo powietrzne). Dla przewodnictwa kostnego stosuje się znak „<" lub "[" dla ucha prawego i ">” lub „]” dla lewego. Linie łączące te punkty dają pełny obraz stanu słuchu oraz rodzaju niedosłuchu[1][5][7].

Różne symbole i odmienność przebiegu krzywych dla obu uszu pozwala określić m.in. asymetrię słuchu oraz różnicę progów między przewodnictwem powietrznym i kostnym[2][3][6].

Progi słyszenia i skale niedosłuchu – na co zwracać uwagę?

Za normę słuchową przyjmuje się wartości mieszczące się w przedziale 0-20 dB HL zarówno dla przewodnictwa powietrznego jak i kostnego oraz brak różnicy większej niż 10 dB między nimi. Wyniki powyżej 20-25 dB HL sygnalizują stopień niedosłuchu. Skala ubytku słuchu przedstawia się następująco:

• 0-20/25 dB HL – słuch prawidłowy
• 26-40 dB HL – lekki niedosłuch
• 41-60 dB HL – umiarkowany niedosłuch
• 61-80 dB HL – ciężki niedosłuch
• 71-90 dB HL – znaczny niedosłuch
• >91 dB HL – głęboki niedosłuch

[1][3][6][9].

Należy także przeanalizować kształt krzywej – płaska, w zakresie 0-20 dB HL dla obu przewodnictw, oznacza słuch prawidłowy. Podwyższone wartości tylko w przewodnictwie powietrznym (różnica powietrzne-kostne <10 dB) mogą wskazywać niedosłuch przewodzeniowy. Jeśli pogorszenie dotyczy obu przewodnictw bez większej różnicy między nimi, mamy do czynienia z niedosłuchem odbiorczym/nerwowym[2][3][5][6].

Interpretacja – jakie informacje niesie audiogram?

Podstawowa interpretacja wymaga analizy osi, symboli i kształtu krzywych. Najważniejsze aspekty to:

• Próg słyszenia: najniższy poziom dźwięku słyszalny przez badanego[1][4].
• Symetria między uszami: znaczna różnica progów – sygnał alarmowy[6].
• Typ niedosłuchu: różnica większa niż 10 dB między progami przewodnictwa powietrznego i kostnego – niedosłuch przewodzeniowy; podniesione progi obu przewodzeń bez różnicy – niedosłuch odbiorczy lub mieszany[2][3][6].
• Stopień ubytku: określony przez najwyższe wartości przekraczające 20 dB HL[3][5][6].

Wynik odbiegający od normy stanowi wskazanie do dalszej diagnostyki i może decydować o kwalifikacji do aparatowania lub rehabilitacji słuchu[3][4][6].

Aktualne znaczenie audiogramu i nowe trendy diagnostyczne

pozostaje najważniejszym i najczęściej stosowanym narzędziem, umożliwiającym szybką i nieinwazyjną ocenę słuchu oraz natychmiastową diagnostykę. Wynik audiogramu często służy jako podstawowe kryterium doboru aparatów słuchowych i planowania rehabilitacji. Nowoczesna diagnostyka wdraża badania audiometryczne u wszystkich grup wiekowych, zapewniając precyzyjną ocenę bezpośrednio po wykonaniu testu[4].

Podsumowanie: kluczowe elementy odczytu audiogramu

Podczas odczytu wyników audiogramu należy zwrócić uwagę na:

• Zakres i wartości progów słyszenia – 0-20 dB HL to norma[1][3][6].
• Symbole, kolory i linie – prawidłowa interpretacja to podstawa oceny[1][5][7].
• Różnice między przewodnictwem powietrznym i kostnym, a także pomiędzy uszami[2][3][6].
• Kształt krzywych i ich przebieg – wskazują typ i stopień niedosłuchu[2][3][5][6].
• Wartości powyżej 20 dB HL lub asymetria – wskazanie do dalszego postępowania[3][4][6].

Zrozumienie tych zagadnień umożliwia prawidłową ocenę stanu słuchu oraz szybkie wdrożenie właściwego leczenia lub rehabilitacji.

Źródła:

• [1] https://www.otomed.org/blog/11-jak-prawidlowo-interpretowac-wyniki-badania-sluchu
• [2] https://omnifon.pl/blog/jak-odczytac-wyniki-audiogramu/
• [3] https://www.amplifon.com/pl/amplifon-uslugi-oferty/bezplatne-badanie-sluchu/audiogram-wyniki
• [4] https://www.audika.pl/blog/audiogram
• [5] https://audiofon.com.pl/blog/audiogram-badanie-jak-wyglada-i-jaka-jest-cena
• [6] https://www.amplifon.com/pl/amplifon-uslugi-oferty/bezplatne-badanie-sluchu/audiogram
• [7] https://www.geers.pl/sluch/profilaktyka-sluchu/audiogram/
• [8] https://www.biomed.org.pl/aaa/W%20jaki%20spos%F3b%20nale%BFy%20czyta%E6%20audiogram.pdf
• [9] https://fonetika.pl/badania-sluchu/co-to-jest-audiogram/