Jaki antybiotyk na zapalenie krtani u dziecka zaleci lekarz?

Jaki antybiotyk na zapalenie krtani u dziecka zaleci lekarz? To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez rodziców, gdy u dziecka pojawią się gorączka, ból gardła i widoczne zmiany na migdałkach. Odpowiedź zależy od przyczyny choroby — antybiotyki lekarz zaleci tylko przy potwierdzonej infekcji bakteryjnej, najczęściej wywołanej przez Streptococcus pyogenes, nie zaś przy infekcji wirusowej, gdzie są nieskuteczne [1][4].

Przyczyny zapalenia krtani u dziecka: bakteryjna czy wirusowa?

Zapalenie krtani u dziecka to stan zapalny gardła lub migdałków wywołany przez wirusy lub bakterie. Najczęściej spotykana postać bakteryjna, zwana również anginą, jest spowodowana przez paciorkowca beta-hemolizującego grupy A (Streptococcus pyogenes) [1][4]. Natomiast większość infekcji krtaniowych u dzieci wywołują wirusy, które nie poddają się leczeniu antybiotykami [4]. Prawidłowe rozpoznanie źródła zakażenia ma kluczowe znaczenie dla decyzji o wdrożeniu antybiotykoterapii.

Objawy, takie jak silny ból gardła, wysoka gorączka powyżej 38°C, obecność nalotu na migdałkach oraz powiększone węzły chłonne szyi, silnie przemawiają za infekcją bakteryjną, szczególnie jeśli nie towarzyszy im kaszel lub katar [4].

Jak przebiega rozpoznanie i potwierdzenie wskazań do antybiotyku?

Przed zastosowaniem antybiotyku, lekarz zawsze potwierdza zakażenie bakteryjne. Diagnostyka składa się z dokładnego badania lekarskiego, oceny objawów klinicznych oraz wykonania szybkiego testu antygenowego na obecność paciorkowców lub posiewu wymazu z gardła [4]. Wynik takiego testu pozwala uniknąć nieuzasadnionego stosowania antybiotyków i zapobiega rozwojowi oporności bakteryjnej [2][4].

Antybiotyk jest zalecany wyłącznie wtedy, gdy test potwierdzi obecność Streptococcus pyogenes, aby zminimalizować ryzyko powikłań, takich jak ropień okołomigdałkowy czy gorączka reumatyczna [2][4].

Jaki antybiotyk na zapalenie krtani u dziecka wybrać?

Lekarz najczęściej przepisuje antybiotyki z grupy penicylin, czyli fenoksymetylopenicylinę lub amoksycylinę, jako leki pierwszego wyboru w przypadku potwierdzonej anginy paciorkowcowej [2][3]. Fenoksymetylopenicylina jest klasykiem terapii, natomiast amoksycylina wyróżnia się lepszą biodostępnością u młodszych pacjentów [2][3].

W przypadku alergii na penicyliny, lekarz może zastosować klindamycynę, klarytromycynę, azytromycynę lub niektóre cefalosporyny [2][3]. Wybór konkretnego leku uzależniony jest od wieku dziecka, masy ciała, historii uczuleń i indywidualnego przebiegu choroby [2][3].

Amoksycylina jest podawana w dawce 75-90 mg/kg/dobę w dwóch dawkach podzielonych co 12 godzin, trwających zazwyczaj 7-10 dni [2]. Azytromycyna zyskuje popularność ze względu na krótszą, 3-dniową terapię, choć jest wykorzystywana głównie u dzieci z alergią na penicyliny [3].

Dlaczego istotne jest pełne przyjęcie przepisanego antybiotyku?

Podanie pełnej, zgodnej z zaleceniem dawki antybiotyku jest kluczowe, nawet jeśli objawy choroby ustąpią wcześniej. Tylko w ten sposób można skutecznie wyeliminować bakterię oraz zapobiec nawrotom infekcji lub rozwojowi groźnych powikłań [2][3]. Przerwanie terapii przed czasem sprzyja pojawianiu się szczepów opornych [3].

Prawidłowo prowadzona antybiotykoterapia powoduje, że już po 24 godzinach od przyjęcia pierwszej dawki dziecko przestaje być zakaźne, co jest ważne z punktu widzenia ograniczenia transmisji choroby wśród innych dzieci [1].

Mechanizm działania i bezpieczeństwo antybiotykoterapii

Penicyliny i cefalosporyny niszczą paciorkowce poprzez hamowanie syntezy ściany komórkowej bakterii, prowadząc do ich śmierci [2][3]. Makrolidy, takie jak klarytromycyna lub azytromycyna, działają poprzez zaburzenie syntezy białek bakteryjnych [2][3]. Każdy lek dobierany jest przez lekarza odpowiednio do wieku, masy ciała oraz wywiadu alergicznego dziecka, aby zapewnić maksymalną skuteczność i bezpieczeństwo terapii [2][3].

Leczenie wspiera się objawowo środkami łagodzącymi ból gardła, np. zawierającymi lidokainę lub mentol, które jednak nie wpływają na przyczynę bakteryjną infekcji [1].

Ile trwa leczenie zapalenia krtani u dziecka i kiedy można wrócić do szkoły?

Antybiotykoterapia trwa zwykle 7-10 dni w przypadku penicylin lub cefalosporyn, natomiast makrolidy mogą być stosowane krócej (azytromycyna: 3 dni) [2][3]. Już po 24 godzinach od rozpoczęcia leczenia dziecko przestaje być zakaźne i może wrócić do normalnej aktywności, jednak dla bezpieczeństwa warto odczekać do całkowitego ustąpienia ostrych objawów [1].

Zbyt krótkie lub nieprawidłowo prowadzone leczenie znacząco zwiększa ryzyko nawrotu choroby oraz poważnych powikłań, dlatego należy zawsze stosować się do zaleceń lekarskich i nie przerywać terapii wcześniej, nawet jeśli rodzice zauważą poprawę [3].

Podsumowanie: kluczowe fakty dotyczące antybiotyku na zapalenie krtani u dziecka

W leczeniu bakteryjnego zapalenia krtani u dziecka podstawą jest zawsze pewna diagnoza i potwierdzenie zakażenia paciorkowcem beta-hemolizującym grupy A. Antybiotyk z wyboru to fenoksymetylopenicylina lub amoksycylina; alternatywy stosuje się przy uczuleniu na penicyliny. Konieczność pełnego zakończenia kuracji, dbałość o dobór dawkowania do wieku i masy ciała oraz szybkie wyizolowanie zakażonego dziecka są niezbędne dla skutecznego leczenia i ograniczenia dalszego rozprzestrzeniania się choroby [1][2][3][4].

Źródła:

• [1] https://www.doz.pl/czytelnia/a15193-Bol_gardla_u_dziecka__co_go_powoduje_Co_stosowac_na_bolace_gardlo_u_dzieci
• [2] https://antybiotyki.edu.pl/wp-content/uploads/Rekomendacje/Rekomendacje2016.pdf
• [3] https://homedoctor.pl/jaki-antybiotyk-na-gardlo-bez-recepty/
• [4] https://www.tantumverde.pl/blog/zapalenie-gardla-u-dzieci/