Struny głosowe to para fałdów w krtani, których drgania w przepływającym powietrzu wytwarzają głos [3][6]. Leżą w najwęższym odcinku krtani, czyli w głośni, a przestrzeń między nimi to szpara głośni przez którą przechodzi powietrze [4][5][6]. Z przodu przyczepiają się do chrząstki tarczowatej, a z tyłu do chrząstek nalewkowatych co pozwala precyzyjnie je ustawiać i tym samym kontrolować fonację oraz tor oddechowy [5][1].
Krtań ma około 6 cm długości i tworzy ją dziewięć chrząstek połączonych stawami, co daje stabilny a zarazem ruchomy szkielet dla pracy fałdów głosowych [4][6]. Budowę fałdów tworzą więzadła głosowe, mięsień głosowy, tkanka łączna oraz unaczynienie i unerwienie które determinują możliwości fonacyjne i ochronne krtani [4][9].
Czym są struny głosowe?
Struny głosowe zwane prawidłowo fałdami głosowymi to parzyste struktury w obrębie krtani usytuowane w środkowej części szyi między gardłem a tchawicą [3]. Są one dwiema ruchomymi wargami tkankowymi wewnątrz głośni, których ustawienie i napięcie decyduje o powstawaniu dźwięku podczas przepływu powietrza z płuc [6].
Jak wyglądają fałdy głosowe i gdzie leżą?
Fałdy głosowe leżą w głośni, czyli w środkowym i najwęższym piętrze krtani, poniżej nagłośni [4][6]. W przekroju z góry tworzą zarys litery V ponieważ są to dwa fałdy ułożone pod kątem od przedniej do tylnej ściany krtani [1]. Krtań jako narząd ma średnio około 6 cm długości co wyznacza kompaktowe, lecz funkcjonalnie złożone środowisko pracy fałdów [4].
Między wolnymi brzegami fałdów znajduje się szpara głośni, czyli szczelina zmieniająca szerokość zależnie od pracy chrząstek i mięśni krtani [4][5]. Z przodu fałdy przyczepiają się do chrząstki tarczowatej, a z tyłu do pary chrząstek nalewkowatych co warunkuje zakres ich ruchu i dokładność domykania [5].
Z czego zbudowane są fałdy głosowe?
Każdy fałd zawiera wargi głosowe z wbudowanymi więzadłami głosowymi które przenoszą napięcie i kształtują brzeg drgający [2]. Rdzeń struktury tworzą mięśnie głosowe wspierane przez tkankę łączną zapewniającą sprężystość oraz naczynia i nerwy niezbędne do odżywienia i precyzyjnej kontroli ruchu [4][9]. Całość jest częścią błon i rusztowania sprężystego krtani co umożliwia szybkie i odwracalne zmiany ustawienia podczas fonacji i oddychania [7].
Na czym polega różnica między fałdami głosowymi właściwymi a rzekomymi?
Fałdy głosowe właściwe są grubsze i większe od fałdów rzekomych oraz tworzą parę brzegów drgających wytwarzających dźwięk [1]. To właśnie fałdy właściwe mają kształt litery V patrząc z góry i są ustawione pod lekkim kątem między częścią przednią a tylną krtani co umożliwia ich szczelne domknięcie i efektywną fonację [1].
Jakie elementy tworzą szkielet krtani?
Szkielet krtani buduje dziewięć chrząstek rozmieszczonych w układ parzysty i nieparzysty, połączonych łącznie siedmioma stawami dla uzyskania ruchomości i stabilności [6]. Do chrząstek parzystych należą nalewkowata, rożkowata i klinowata, a do nieparzystych tarczowata, pierścieniowata i nagłośniowa [6]. Informacje o dziewięciu chrząstkach krtani potwierdzają także opracowania z zakresu higieny i pielęgnacji narządu głosu [9].
Dlaczego chrząstka tarczowata jest tak ważna?
Chrząstka tarczowata zwana potocznie jabłkiem Adama to największa chrząstka krtani, do której od strony przedniej przyczepiają się fałdy głosowe co nadaje im punkt stały i wpływa na wydajność fonacji [1]. Jej relacja przestrzenna z chrząstką pierścieniowatą i chrząstkami nalewkowatymi warunkuje wektor napięcia i długość czynnego odcinka fałdu w trakcie dźwiękotwórczego drgania [5].
Co to jest głośnia i szpara głośni?
Głośnia to środkowy, najwęższy odcinek krtani, w którym znajdują się fałdy głosowe oraz wolna przestrzeń między nimi [4][6]. Szpara głośni to przestrzeń pomiędzy fałdami głosowymi i chrząstkami nalewkowatymi, której szerokość zależy od ustawienia tych chrząstek w stawach pierścienno nalewkowych [2]. Kontrolowane zwężanie i rozszerzanie szpary decyduje o zmianie oporu powietrza podczas oddychania i fonacji [5].
Jak działa mechanizm powstawania głosu?
Głos powstaje przez drgania strun głosowych pod wpływem przepływu powietrza z płuc co jest kluczową funkcją krtani [6]. Gdy chrząstki nalewkowate zbliżają się do siebie, wolne brzegi fałdów zbliżają się i zamykają szparę głośni co umożliwia efektywne drganie podczas wydechu [5]. Gdy chrząstki nalewkowate oddalają się, fałdy rozsuwają się, szpara się otwiera i powietrze przepływa swobodnie bez fonacji [5].
Jakie mięśnie sterują strunami głosowymi?
Otwieranie szpary głośni zapewnia mięsień pierścienno nalewkowy tylny który jako jedyny odwodzi fałdy i ratuje drożność dróg oddechowych [5]. Domykanie szpary realizują mięsień pierścienno nalewkowy boczny, mięsień tarczowo nalewkowy i mięsień nalewkowy wspólnie z innymi mięśniami przywodzącymi co umożliwia fonację [2][5].
Napinanie warg głosowych zapewnia mięsień pierścienno tarczowy który zwiększa napięcie i uczestniczy w tworzeniu głosu oraz mięsień głosowy który lokalnie reguluje napięcie wpływając na barwę i możliwości pracy w różnych rejestrach [2][5]. Chronienie wejścia do krtani wspomagają mięsień tarczowo nagłośniowy i nalewkowo nagłośniowy które stabilizują czynność ochronną podczas połykania [2].
Jakie błony i więzadła stabilizują fałdy?
Błona sprężysta krtani ma dwie zasadnicze części górną czyli błonę czworokątną oraz dolną czyli stożek sprężysty co zapewnia elastyczne rusztowanie dla fałdów głosowych [7]. Wargi głosowe zawierają więzadła głosowe ściśle związane z mechaniką brzegów drgających i przenoszeniem napięcia w trakcie fonacji [2].
Ile wynosi długość krtani i ile ma stawów?
Krtań mierzy średnio około 6 cm wzdłuż osi szyi co wynika z jej położenia między gardłem a tchawicą [4]. Jej chrząstki są połączone za pomocą siedmiu stawów co pozwala na precyzyjne i wielokierunkowe ustawianie fałdów głosowych w trakcie oddychania i mowy [6].
Po co znać anatomię strun głosowych w praktyce?
Zrozumienie budowy i pracy fałdów głosowych ułatwia właściwą pielęgnację narządu głosu i świadome korzystanie z krtani co podkreślają poradniki dotyczące najczęstszych schorzeń i profilaktyki [9]. W praktyce klinicznej zagadnienia te należą do zakresu otorynolaryngologii która opisuje powiązania funkcjonalne struktur krtani z całym narządem głosu [8]. Dokładna wiedza o przyczepach do chrząstek, mechanice chrząstek nalewkowatych i tarczowatej oraz pracy mięśni jest konieczna do oceny fonacji i drożności szpary głośni [5][2][1].
Kim są główne struktury odpowiedzialne za fonację?
Za wytwarzanie głosu odpowiada skoordynowana praca fałdów głosowych ulokowanych w głośni, ich więzadeł i mięśni oraz sterujących nimi chrząstek tarczowatej, nalewkowatych i pierścieniowatej które w układzie dziewięciu chrząstek tworzą szkielet krtani [6][4][2]. Kluczową rolę pełnią także naczynia i nerwy w obrębie fałdów co umożliwia precyzyjną regulację napięcia oraz szybkie reakcje na zmiany przepływu powietrza [4][9].
Gdzie dokładnie znajdują się punkty przyczepu fałdów?
Punkt przedni przyczepu fałdów znajduje się na wewnętrznej powierzchni chrząstki tarczowatej, a punkty tylne na wierzchołkach i wyrostkach chrząstek nalewkowatych co pozwala na ich zbliżanie i oddalanie w stawach pierścienno nalewkowych [5]. Taki układ dźwigniowy determinuje domknięcie i rozwarcie szpary głośni oraz zmianę długości czynnego odcinka brzegu drgającego [5][2].
Co najkrócej decyduje o barwie i sile głosu?
Napięcie i lokalna regulacja pracy zapewniana przez mięsień głosowy oraz napięcie globalne nadawane przez mięsień pierścienno tarczowy wraz z ustawieniem chrząstek nalewkowatych decydują o barwie i sile głosu [5][2]. Sprężyste właściwości więzadeł głosowych i błony sprężystej krtani dopełniają ten mechanizm wpływając na jakość drgania brzegów [7][2].
Dlaczego głośnia to strategiczne miejsce krtani?
Głośnia jest najwęższym piętrem krtani i miejscem, w którym zbiega się funkcja oddechowa i fonacyjna co czyni ją strategicznym obszarem kontroli przepływu i generacji dźwięku [6][4]. Zmiana szerokości szpary głośni poprzez pracę mięśni i chrząstek natychmiast wpływa na opór oddechowy i efektywność drgań fałdów [2][5].
Ile par struktur tworzy narząd głosu w obrębie krtani?
Fałdy głosowe występują w liczbie dwóch co nadaje im charakter parzysty i symetryczny względem osi krtani [3][4]. Wśród chrząstek krtani trzy typy są parzyste czyli nalewkowata, rożkowata i klinowata a trzy nieparzyste czyli tarczowata, pierścieniowata i nagłośniowa co łącznie z innymi elementami daje dziewięć chrząstek szkieletu [6].
Jak podsumować funkcje strun głosowych?
Podstawową funkcją strun głosowych jest wytwarzanie głosu w wyniku ich drgania podczas przepływu powietrza oraz udział w ochronie dolnych dróg oddechowych poprzez kontrolę szpary głośni [6][5]. Funkcje te są możliwe dzięki ich budowie z więzadeł i mięśni, przyczepom do kluczowych chrząstek oraz ruchomości zapewnianej przez układ stawów krtani [4][2][6].
Źródła:
- [1] https://easyvoice.pl/czesc-glosotworcza-narzadu-glosu/
- [2] https://fizjoterapeuty.pl/anatomia/glosnia.html
- [3] https://www.tantumverde.pl/blog/struny-glosowe-co-powinienes-o-nich-wiedziec/
- [4] https://www.medonet.pl/zdrowie,struny-glosowe—budowa–dzialanie-i-schorzenia–leczenie-i-terapia-,artykul,1731724.html
- [5] https://www.lulitulisie.pl/jak-powstaje-glos
- [6] https://zpe.gov.pl/pdf/P194VTjt4
- [7] https://pl.wikipedia.org/wiki/Więzadła_głosowe
- [8] https://edraurban.pl/layout_test/book_file/177/chorobyucha.pdf
- [9] https://fiorda.pl/porady/struny-glosowe-najczestsze-schorzenia-i-pielegnacja-narzadu/
CentrumLaryngologiczne.pl to czołowy polski portal medyczny poświęcony zdrowiu górnych dróg oddechowych. Specjalizujemy się w przekazywaniu rzetelnej wiedzy laryngologicznej w przystępnej formie, łącząc najnowsze osiągnięcia nauki z praktycznymi potrzebami pacjentów.