Po co oznaczać kreatyninę przed rezonansem magnetycznym?

Kreatynina jest markerem funkcji nerek, a jej oznaczenie przed rezonansem magnetycznym z kontrastem pozwala uniknąć groźnych powikłań wynikających z niewydolności nerek oraz zatrucia środkiem kontrastowym[1][3][6]. Wybór tego badania wynika z konieczności oceny możliwości wydalenia kontrastu przez organizm i zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta[1][2][4][5][7][8].

Znaczenie pomiaru kreatyniny przed badaniem MRI z kontrastem

Kreatynina powstaje w wyniku metabolizmu mięśni i jest wydalana przez nerki, co czyni ją kluczowym parametrem w ocenie wydolności nerek[1][3][6]. Gdy poziom tej substancji we krwi jest podwyższony, świadczy to o zaburzonej filtracji kłębuszkowej i możliwej niewydolności nerek, co stanowi przeciwwskazanie do podania kontrastu zawierającego gadolin podczas rezonansu magnetycznego[3][4][10]. Przed badaniem MRI z kontrastem konieczne jest zatem oznaczenie poziomu kreatyniny, aby lekarz mógł ocenić, czy nerki bezpiecznie wydalą środek kontrastowy oraz uniknąć ryzyka nefrotoksyczności[1][2][4][5][7][8].

Dlaczego wysoka kreatynina jest przeciwwskazaniem do kontrastu w MRI?

Podwyższony poziom kreatyniny zawsze oznacza ograniczoną wydolność filtracyjną nerek[3][4][10]. Środek kontrastowy stosowany w rezonansie magnetycznym (gadolin) jest wydalany wyłącznie przez nerki, a jego podanie osobie z już zaburzoną ich funkcją prowadzi do kumulacji tej substancji w organizmie, zwiększając ryzyko toksyczności i dalszego uszkodzenia nerek, a nawet pojawienia się groźnych powikłań systemowych[5][6][8]. Badanie poziomu kreatyniny jest zatem konieczne przede wszystkim w celu eliminacji ryzyka dla zdrowia pacjenta.

Czy badanie kreatyniny jest zawsze wymagane?

Oznaczenie kreatyniny wymagane jest wyłącznie przed rezonansem magnetycznym z kontrastem[2]. W przypadku badania MRI bez kontrastu nie zawiera się w procedurach konieczności oznaczenia tego parametru, ponieważ środek kontrastowy nie będzie podawany i nie występuje ryzyko związane z jego wydalaniem przez nerki[2].

Jak interpretowany jest wynik kreatyniny i co to jest eGFR?

Niezwykle istotnym parametrem obok poziomu kreatyniny jest eGFR (szacowany wskaźnik filtracji kłębuszkowej), który stanowi dokładniejszy miernik wydolności nerek. Wylicza się go na podstawie poziomu kreatyniny, a także wieku, płci i masy ciała pacjenta, z wykorzystaniem matematycznych wzorów MDRD lub CKD-EPI[5]. Za wartość graniczną, poniżej której istnieje wysokie ryzyko powikłań po podaniu kontrastu (nefrotoksyczności), przyjmuje się eGFR < 30–60 ml/min. Wynik kreatyniny i eGFR powinien być aktualny: do 30 dni przed badaniem u osób zdrowych i do 7 dni u pacjentów z rozpoznanymi chorobami nerek[2][4].

Zmiany w podejściu do oznaczania kreatyniny przed MRI

W ostatnim czasie obserwuje się zmiany w wytycznych dotyczących konieczności oznaczania kreatyniny przed MRI z kontrastem. Część placówek odchodzi od rutynowego wykonywania tego badania na rzecz indywidualnej oceny ryzyka przez lekarza. Od 1 sierpnia niektóre ośrodki, jak np. Ultramr, zniosły obowiązek rutynowego oznaczania kreatyniny, rezerwując to badanie wyłącznie dla pacjentów z rozpoznaną niewydolnością nerek bądź innymi czynnikami ryzyka[9]. To świadczy o ewoluujących wytycznych i personalizacji opieki medycznej.

Podsumowanie

Pomiar kreatyniny przed rezonansem magnetycznym z kontrastem jest kluczowy w celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów i zapobieżenia groźnym powikłaniom nerkowym. Obowiązek ten, zależnie od aktualnych wytycznych i oceny ryzyka, dotyczy przede wszystkim osób z zagrożeniem niewydolności nerek i ma na celu umożliwienie właściwego wyboru metody diagnostycznej oraz dostosowanie postępowania do indywidualnych potrzeb pacjenta[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10].

Źródła:

1. https://tmsdiagnostyka.pl/aktualnosci/post-1sxmvv2uhl/co-to-jest-kreatynina-i-dlaczego-jest-tak-wazna-przed-badaniem-tk-lub-mr/
2. https://diag.pl/pacjent/artykuly/badanie-kreatyniny-przed-rezonansem/
3. https://www.primemed.com.pl/wynik-kreatyniny-kiedy-nalezy-go-wykonac-przed-badaniem-rezonansem-magnetycznym-z-kontrastem/
4. https://affidea.pl/dlaczego-przed-badaniem-mr-nalezy-sprawdzic-poziom-kreatyniny/
5. https://santelab.pl/publikacje/kreatynina-i-egfr-wazny-element-w-przygotowaniu-do-rezonansu-magnetycznego
6. https://www.medistore.com.pl/a/zdrowie/kreatynina
7. https://globiana.pl/badanie-kreatyniny-przed-rezonansem/
8. https://rexmedica.pl/kreatynina-do-badania-rezonansu-magnetycznego/
9. https://ultramr.pl/aktualnosci/INFORMACJA-dotycz%C4%85ca-pomiaru-poziomu-kreatyniny-we-krwi
10. https://www.luxmed.pl/dla-pacjenta/artykuly-i-poradniki/co-to-jest-kreatynina-badanie-kreatyniny-i-przyczyny-jej-nieprawidlowych-wartosci