Co na przeziębienie w trakcie karmienia sprawdzi się bezpiecznie?

Przeziębienie w trakcie karmienia piersią to szczególna sytuacja wymagająca zachowania ostrożności w doborze terapii. Najbezpieczniejsze będą środki o jak najniższym ryzyku przenikania do mleka matki. Najszybciej i najskuteczniej objawy przeziębienia podczas laktacji łagodzą paracetamol oraz ibuprofen – oba leki klasyfikowane są w kategorii L1 wg Hale’a, co oznacza znikome ryzyko dla karmionego dziecka [1][2][3][5][7]. Wybór odpowiedniego leczenia oraz zachowanie bezpieczeństwa należy opierać na twardych danych i aktualnych rekomendacjach.

Bezpieczne leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe podczas karmienia piersią

Podstawą terapii podczas przeziębienia u mamy karmiącej są leki o bardzo niskim stężeniu w mleku i braku efektów ubocznych u niemowląt. Ibuprofen oraz paracetamol są uznawane za złoty standard – stosowane zgodnie z zaleceniami praktycznie nie przenikają do pokarmu w stężeniach klinicznie znaczących [1][3][5][7][8]. Przykładowo po zastosowaniu popularnych dawek ibuprofenu (400mg 2-3 razy dziennie) ilość leku w mleku jest uznawana za pomijalną [3].

Preparaty takie jak Apap, Panadol (paracetamol), Ibum oraz Nurofen (ibuprofen) są rekomendowane przez ekspertów jako najbezpieczniejsze podczas laktacji [3][7][8]. Potwierdzają to zarówno liczne analizy farmakokinetyczne, jak i stosowana kategoryzacja L1 (najniższe ryzyko) dla paracetamolu [1][5][7].

Leki na kaszel, katar i inne objawy – co można bezpiecznie stosować?

Na suchy kaszel podczas karmienia rekomendowany jest dekstrometorfan, który przenika do mleka w ilości 0,04-0,07% dawki matki, najczęściej nie wykazując obecności u niemowląt [2][3][4]. Leki na bazie dekstrometorfanu uznawane są więc za preferowany wybór w tej grupie [2][3].

W leczeniu mokrego kaszlu polecane są mukolityki takie jak ambroksol, bromheksyna, acetylocysteina czy karbocysteina – zgodnie z analizą e-lactancia.org oraz aktualnymi wytycznymi są one kompatybilne z laktacją i nie wykazują wpływu na dziecko [1][3][4][7]. Leki donosowe (oksymetazolina, ksylometazolina) wskazane są do samodzielnego stosowania maksymalnie do 3-5 dni; ich przenikanie do mleka jest znikome, a skuteczność znacząca przy leczeniu objawowym kataru [1][3].

Najnowsze rekomendacje odradzają przyjmowanie leków z kodeiną oraz fenylefryną, obecnych w saszetkach na przeziębienie, ze względu na niską skuteczność lub potencjalne ryzyko dla niemowląt [2][3][4][6]. Niezalecane jest również stosowanie antybiotyków przy infekcjach wirusowych; w rzadkich przypadkach zakażenia bakteryjnego najbezpieczniejsze są penicyliny [1][3][8][10].

Miejscowe leczenie i środki wspomagające – co jest bezpieczne podczas laktacji?

W objawowym leczeniu bólu gardła u kobiet karmiących sprawdzają się leki miejscowe, takie jak lidokaina, benzydamina czy chlorheksydyna [1][3]. Nie wykazują one praktycznie żadnego przenikania do mleka i mogą być stosowane z zachowaniem standardowych środków ostrożności [1][3].

Doraźnie można również korzystać ze środków ziołowych na bazie miodu lub prawoślazu oraz inhalacji solnych – ich bezpieczeństwo zostało wielokrotnie potwierdzone [2][3][4][7][9]. Leki donosowe i sterydy donosowe przeznaczone na receptę również uznaje się za zgodne z laktacją, pod warunkiem krótkotrwałego stosowania [1][3][4].

Dawkowanie, czas terapii i najczęstsze błędy

Stosując leki na przeziębienie w trakcie karmienia piersią kluczowe jest pilnowanie limitu czasu – na przykład leki donosowe powinny być używane maksymalnie przez 3-5 dni, aby nie zakłócić laktacji [1][3]. Nadużywanie, zwłaszcza preparatów z fenylefryną czy kodeiną, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych zarówno matki jak i dziecka [2][3][4].

Decydując się na farmakoterapię warto każdorazowo skonsultować się ze specjalistą, zwłaszcza przy nietypowych objawach lub konieczności używania kilku preparatów jednocześnie [2][6][8]. Antybiotyki należy wprowadzać wyłącznie w przypadku potwierdzonej infekcji bakteryjnej, korzystając z tych rekomendowanych dla kobiet karmiących, jak penicyliny [1][3][8][10].

Najważniejsze zalecenia i podsumowanie

Podczas przeziębienia w okresie laktacji najbezpieczniejsze są paracetamol i ibuprofen (L1), natomiast uzupełniająco można stosować wybrane mukolityki, dekstrometorfan (na kaszel suchy), leki miejscowe oraz preparaty donosowe do 3-5 dni [1][2][3][4][5][6][7][8][9].

Unikać należy leków z kodeiną i fenylefryną. Terapia powinna być najkrótsza jak to możliwe i najlepiej zatwierdzona przez lekarza, zwłaszcza w razie wątpliwości co do bezpieczeństwa składników lub specjalnych potrzeb zdrowotnych matki. Warto korzystać z rzetelnych źródeł i konsultować swoje wybory z farmaceutą lub lekarzem.

Sprawdzone schematy leczenia, opierające się na kategorii L1 oraz preferencji dla preparatów o udokumentowanej zgodności z laktacją, pozwalają skutecznie i bezpiecznie leczyć objawy przeziębienia u matek karmiących, bez obaw o dobrostan dziecka.

Źródła:

• [1] https://pantabletka.pl/jak-leczyc-przeziebienie-gdy-karmisz-piesia/
• [2] https://aptekarz.pl/kobieta-karmiaca-leki-na-przeziebienie/
• [3] https://pediatranazdrowie.pl/leki-na-przeziebienie-w-czasie-karmienia-piersia/
• [4] https://melisa.pl/porady/przeziebienie-w-czasie-laktacji/
• [5] https://bajum.pl/blog/przeziebienie-a-karmienie-piersia
• [6] https://wrozkacycuszka.pl/pl/blog/-jakie-leki-moze-brac-mama-karmiaca-podczas-przeziebienia-1637599688.html
• [7] https://leki.pl/poradnik/przeziebienie-a-karmienie-piersia/
• [8] https://laktaceuta.pl/przeziebienie-a-karmienie-piersia/
• [9] https://www.doz.pl/czytelnia/a14863-Przeziebienie_a_karmienie_piersia__domowe_sposoby_i_leki_na_przeziebienie_i_grype_podczas_laktacji
• [10] https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/karmienie-piersia/80174,leki-bezpieczne-dla-karmiacej-mamy