Co na chrypkę i zanik głosu w sezonie przeziębień? Chrypka i zanik głosu to częste objawy w sezonie przeziębień, najczęściej spowodowane infekcjami wirusowymi górnych dróg oddechowych. Ich główną przyczyną jest stan zapalny i obrzęk strun głosowych w krtani, co utrudnia ich prawidłowe drganie oraz mówienie [1][2][3]. Skuteczną metodą łagodzenia objawów jest odpoczynek głosowy i unikanie czynników drażniących. Poniżej znajduje się szczegółowa analiza przyczyn, przebiegu oraz zasad postępowania w przypadku chrypki i zaniku głosu w okresie zachorowań na infekcje wirusowe.
Definicja i mechanizm powstawania chrypki
Chrypka definiowana jest jako zmiana barwy głosu, objawiająca się szorstkością, osłabieniem oraz ochrypłością, spowodowana nieprawidłowym drganiem fałdów głosowych w krtani [1][2][4]. Proces powstawania głosu związany jest z ruchem powietrza z płuc, wprawiającego w drganie struny głosowe. Podrażnienie, infekcja lub obrzęk ograniczają ich ruchomość i zdolność do szczelnego zwarcia, co prowadzi do charakterystycznych zaburzeń, a nawet do całkowitej utraty głosu [1][2].
Chrypka częściej pojawia się w wyniku infekcyjnych stanów zapalnych krtani lub nadwyrężenia głosu, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, kiedy zwiększa się liczba zachorowań na przeziębienie oraz grypę [3][5][7]. Dodatkowo do powstania zaburzeń przyczyniają się: refluks żołądkowo-przełykowy, alergie, suche powietrze, palenie tytoniu i przewlekły kaszel [2][4][5].
Najczęstsze przyczyny chrypki i utraty głosu w sezonie przeziębień
Infekcje wirusowe górnych dróg oddechowych są zdecydowanie najczęstszą przyczyną chrypki w sezonie jesienno-zimowym [1][5][7]. Przeziębienie, grypa oraz ostre zapalenie krtani prowadzą do stanu zapalnego oraz obrzęku fałdów głosowych, zaburzając prawidłową fonację [1][2][5]. Dodatkowo kaszel, związany z infekcją, jeszcze bardziej podrażnia błonę śluzową gardła i krtani [6].
Wśród innych czynników ryzyka wymienia się nadwyrężenie strun głosowych spowodowane długotrwałym lub głośnym mówieniem, co uznaje się za chorobę zawodową nauczycieli, wykładowców czy muzyków [4][5]. Równie istotne są drażniące działanie dymu tytoniowego, alkoholu, kontakt z alergenami czy przebywanie w środowisku o niskiej wilgotności powietrza [2][3][4].
Mechanizmy rozwoju chrypki podczas infekcji
Podczas infekcji dochodzi do lokalnego stanu zapalnego w krtani, któremu towarzyszy obrzęk strun głosowych. Skutkuje to ograniczeniem ich elastyczności oraz utrudnieniem pełnego zwarcia podczas mówienia [1][2][6]. W efekcie głos staje się ochrypły, słabszy, a niekiedy całkowicie zanika.
Dodatkowe podrażnienie, wywołane przez częsty kaszel czy oddychanie suchym powietrzem, nasila objawy [1][2][5]. U niektórych osób, szczególnie starszych lub zawodowo używających głosu, możliwe jest przejściowe niedowład mięśni krtani, co wydłuża czas regeneracji [6].
Jak postępować przy chrypce i utracie głosu
Podstawowa zasada w fazie ostrej to zapewnienie odpoczynku głosowego. Ograniczenie mówienia, ściszenie głosu, a w miarę możliwości milczenie przyspieszają regenerację uszkodzonych strun głosowych [1][3][5]. Równie ważne jest nawilżanie powietrza w otoczeniu oraz unikanie czynników drażniących takich jak dym tytoniowy, alkohol czy pyły i alergeny [1][2][4][5].
Aktualne wytyczne zalecają również stosowanie domowych sposobów wspierających nawilżenie błon śluzowych, a także łagodzących kaszel, który nasila podrażnienie [3][5]. U osób narażonych zawodowo na chrypkę kluczowe jest przestrzeganie zasad higieny głosu i regularne przerwy w mówieniu [3][4].
Rokowanie i powikłania
W zdecydowanej większości przypadków chrypka ustępuje samoistnie po kilku dniach od momentu ustąpienia objawów infekcji [1]. Przy odpowiedniej regeneracji głosu i usunięciu czynników drażniących, całkowity powrót do prawidłowej fonacji następuje bardzo szybko. U osób starszych oraz po cięższych infekcjach niekiedy obserwuje się dłuższy proces powrotu do pełnej sprawności głosowej, zwłaszcza w przypadku niedowładu mięśni krtani [6].
Przewlekła chrypka, trwająca dłużej niż dwa-trzy tygodnie po infekcji, powinna być skonsultowana z lekarzem, ze względu na możliwość rozwoju takich zaburzeń jak polipy, guzki czy nawet porażenie nerwów krtaniowych [2][5]. Regularne palenie tytoniu, nawracające alergie oraz niewłaściwe leczenie podrażnień znacznie wydłużają proces zdrowienia [4][5].
Podsumowanie
W okresie przeziębień chrypka i chwilowa utrata głosu najczęściej spowodowane są wirusowym stanem zapalnym krtani i strun głosowych. Podstawą leczenia jest odpoczynek głosowy, unikanie czynników drażniących oraz właściwa higiena codzienna. Głos zwykle wraca do normy po kilku dniach odpoczynku. Przewlekłe lub nasilające się objawy wymagają konsultacji lekarskiej i szczegółowej diagnostyki.
Źródła:
- [1] https://www.wiemycozdrowe.pl/blog/nage-zanikanie-gosu-gowne-przyczyny-i-objawy-chrypki-a326
- [2] https://telemedi.com/pl/lekarze/objawy/chrypka
- [3] https://www.aptekaolmed.pl/blog/artykul/chrypka-przyczyny-objawy-leczenie-i-domowe-sposoby-na-chrype,491.html
- [4] https://apteline.pl/artykuly/chrypka-objawy-leczenie-co-na-chrypke
- [5] https://www.doz.pl/czytelnia/a15198-Chrypka__przyczyny_leczenie_domowe_sposoby
- [6] https://www.mp.pl/pacjent/pulmonologia/lista/102623,oslabienie-glosu-i-chrypka-po-infekcji-drog-oddechowych
- [7] https://pelafen.pl/porady/chrypka-przyczyny-leczenie-jak-sobie-z-nia-radzic/
CentrumLaryngologiczne.pl to czołowy polski portal medyczny poświęcony zdrowiu górnych dróg oddechowych. Specjalizujemy się w przekazywaniu rzetelnej wiedzy laryngologicznej w przystępnej formie, łącząc najnowsze osiągnięcia nauki z praktycznymi potrzebami pacjentów.