Badanie kreatyniny ile dni przed tomografią jest potrzebne?

Badanie kreatyniny ile dni przed tomografią jest potrzebne?
Przed tomografią komputerową z kontrastem należy wykonać badanie kreatyniny, ponieważ poziom tego parametru decyduje o bezpieczeństwie podania kontrastu. Najczęściej wynik kreatyniny powinien być aktualny nie wcześniej niż 30 dni przed badaniem u osób zdrowych oraz nie wcześniej niż 7 dni u pacjentów z chorobami nerek lub z podejrzeniem zaburzenia ich funkcji.

Znaczenie badania kreatyniny przed tomografią komputerową

Kreatynina jest podstawowym markerem wydolności nerek i umożliwia ocenę eGFR, wskaźnika filtracji kłębuszkowej. Jest to szczególnie istotne przed tomografią komputerową z kontrastem, ponieważ kontrast jodowy jest wydalany przez nerki, a jego podanie wiąże się z ryzykiem powikłań w przypadku istniejącej niewydolności nerek. Zbyt wysoki poziom kreatyniny może prowadzić do przeciwwskazania dla użycia kontrastu i wstrzymania badania.

U pacjentów z chorobami nerek lub podejrzeniem ich niewydolności konieczne jest wykonanie aktualnego badania kreatyniny z oceną eGFR tuż przed planowanym badaniem tomografii – wynik nie powinien być starszy niż 7 dni. U osób zdrowych dopuszczalne są wyniki do 30 dni, a w niektórych placówkach nawet do 3 miesięcy.

Procedura przygotowania do badania kreatyniny

Do badania kreatyniny pobiera się krew żylną, zaleca się, aby pacjent pozostawał na czczo przez 8-12 godzin przed pobraniem. Najlepiej wykonać badanie rano, unikając również wysiłku fizycznego w dniu poprzedzającym.

Nie należy odstawiać leków przewlekłych. Wynik klasycznego badania jest najczęściej dostępny w ciągu 1 dnia roboczego. W niektórych nowoczesnych placówkach można wykonać szybki test kreatyniny z opuszka palca – pozwala on na uzyskanie rezultatu nawet w 10 minut, co jest szczególnie przydatne w sytuacjach nagłych.

Interpretacja wyniku kreatyniny – kluczowe wartości

< b>Stężenie kreatyniny we krwi stanowi podstawę do oceny eGFR i zakwalifikowania pacjenta do podania kontrastu. Wartość kreatyniny powyżej 2 mg/dl jest przeciwwskazaniem do wykonania tomografii komputerowej z kontrastem, ze względu na znacznie zwiększone ryzyko nefropatii pokontrastowej.

W przypadkach chorób przewlekłych nerek bądź zaburzeń tarczycy, badanie to powinno być powtarzane nie rzadziej niż co 7 dni przed każdym kolejnym badaniem z użyciem kontrastu jodowego. Po badaniu TK z kontrastem zaleca się powtórną ocenę poziomu kreatyniny po 7 dniach.

Terminy wykonywania badania kreatyniny przed tomografią

Wynik badania kreatyniny wymagany jest według następujących zasad:

• Osoby zdrowe: wynik badania kreatyniny nie starszy niż 30 dni przed planowaną tomografią komputerową (niektóre ośrodki dopuszczają ważność wyniku do 3 miesięcy)
• Pacjenci z chorobami nerek lub podejrzeniem niewydolności: nie wcześniej niż 7 dni przed TK z kontrastem

Nie ma obowiązku wykonania badania kreatyniny przed TK bez kontrastu, chyba że zadecyduje inaczej lekarz. Przed Tomografią komputerową jamy brzusznej lub miednicy, badania kreatyniny i eGFR są bezwzględnie wymagane.

Powiązania innych wyników i ważność badań towarzyszących

W przypadku pacjentów z chorobami tarczycy należy dodatkowo wykonać oznaczenie TSH, którego wynik nie powinien być starszy niż 3 miesiące. Aktualny wynik TSH często warunkuje podanie kontrastu u tej grupy chorych. Dla większości badań TK z kontrastem ważność kreatyniny to kluczowy parametr, a odstęp między kolejnymi tomografiami z kontrastem powinien wynosić minimum 7 dni, po którym należy ponowić ocenę funkcji nerek.

Zalecenia dotyczące przygotowania do tomografii komputerowej

Przed tomografią komputerową na czczo należy być od 2 do 6 godzin. Zaleca się dobre nawodnienie organizmu przed badaniem, aby wspomóc wydalanie kontrastu przez nerki i zminimalizować ryzyko powikłań.

Poziom kreatyniny i eGFR powinien być skontrolowany zgodnie ze stanem zdrowia pacjenta. Leczenie przewlekłe, w tym stosowanie leków, nie powinno być przerywane bez konsultacji lekarskiej.

Podsumowanie – ile dni przed tomografią wykonać badanie kreatyniny?

Wymagana aktualność badania kreatyniny zależy od ogólnego stanu pacjenta oraz historii chorób nerek. U osób zdrowych wynik nie powinien być starszy niż 30 dni przed tomografią komputerową z kontrastem (co niektóre placówki wydłużają do 3 miesięcy). U chorych na nerki lub przy podejrzeniu zaburzeń wydolności nerek wynik nie starszy niż 7 dni jest konieczny do kwalifikacji do badania. Powtórną ocenę kreatyniny wykonuje się 7 dni po badaniu z kontrastem. Uzupełnienie o TSH dotyczy pacjentów z chorobami tarczycy. Przed pobraniem krwi na kreatyninę należy pozostać na czczo przez 8-12 godzin i unikać znacznego wysiłku fizycznego.

Bez aktualnego wyniku kreatyniny badanie tomografii komputerowej z kontrastem nie jest wykonywane. Przestrzeganie tych zasad pozwala zminimalizować ryzyko powikłań i zapewnić bezpieczeństwo pacjenta.