Audiometria impedancyjna na czym polega i kiedy warto ją wykonać?

Audiometria impedancyjna to jedna z najważniejszych, obiektywnych metod diagnostyki słuchu, pozwalająca na szczegółową ocenę mechaniki oraz sprawności ucha środkowego. Badanie to wykonuje się bezboleśnie i bezinwazyjnie, a jego wyniki są podstawowe w rozpoznawaniu licznych zaburzeń słuchu zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Dowiedz się, na czym dokładnie polega ta procedura, w jakich przypadkach warto ją wykonać oraz jakie korzyści przynosi nowoczesna audiometria impedancyjna.

Na czym polega audiometria impedancyjna?

Audiometria impedancyjna opiera się na precyzyjnym pomiarze odruchów mięśnia strzemiączkowego, zmian naprężeń i napięcia błony bębenkowej oraz określaniu oporu akustycznego ucha środkowego. To metoda bazująca na analizie reakcji elementów przewodzących dźwięk, czyli błony bębenkowej i łańcucha kosteczek słuchowych (młoteczek, kowadełko, strzemiączko), na różne bodźce akustyczne i zmiany ciśnienia.

Podczas badania, w przewodzie słuchowym zewnętrznym umieszcza się sondę, która szczelnie zamyka kanał i składa się z trzech najważniejszych elementów: generatora dźwięku, mikrofonu rejestrującego odbite fale oraz małej pompy zmieniającej ciśnienie powietrza. Sonda generuje dźwięk o określonej częstotliwości – dla dorosłych najczęściej 226 Hz, natomiast u dzieci używa się wyższych częstotliwości w zakresie 800-1000 Hz. W wyniku tych zmian uzyskuje się wykres – tympanogram – który pokazuje odchylenia błony bębenkowej w odpowiedzi na bodziec akustyczny oraz zmiany ciśnienia.

Główne testy w audiometrii impedancyjnej

Procedura składa się z trzech uzupełniających się testów:

• Tympanometria – ocena podatności mechanicznej błony bębenkowej oraz oporu akustycznego ucha środkowego. Polega na zmianie ciśnienia powietrza w kanale słuchowym i analizie, jak zachowuje się błona i kosteczki słuchowe. Badanie precyzyjnie wykrywa płyn w jamie bębenkowej, nadmierne napięcie błony i inne nieprawidłowości przewodzenia.
• Pomiar odruchu strzemiączkowego – określa reakcję mięśnia strzemiączkowego na odpowiednio silny dźwięk (na częstotliwościach 500 Hz, 1 kHz, 2 kHz, 4 kHz). Brak odruchu może świadczyć o uszkodzeniu w obrębie ucha środkowego lub głębiej w drodze przewodzenia słuchowego.
• Test drożności trąbki słuchowej – sprawdza, czy trąbka Eustachiusza prawidłowo wyrównuje ciśnienie między uchem środkowym a nozdrzami. Niedrożność tej struktury często skutkuje uczuciem „zatykania ucha” i wzrostem oporu akustycznego.

Jak przebiega badanie?

Badanie jest całkowicie bezbolesne i nie wymaga specjalnego przygotowania ze strony pacjenta. Sonda umieszczana w uchu pobudza błonę bębenkową do rezonansowych drgań, zmieniając ciśnienie powietrza i sygnalizując zmiany oporu akustycznego. Wszystkie pomiary odbywają się automatycznie – osoba badana nie musi aktywnie uczestniczyć w procedurze. Jest to szczególnie ważne podczas badania małych dzieci, które można diagnozować nawet podczas snu.

W efekcie otrzymuje się wykres tympanometryczny oraz wyniki odruchu strzemiączkowego dla wybranych częstotliwości. Analiza tych danych umożliwia bardzo precyzyjną ocenę funkcjonalności struktur ucha środkowego.

Kiedy warto wykonać audiometrię impedancyjną?

Badanie rekomendowane jest przede wszystkim w przypadku podejrzenia zaburzeń ucha środkowego oraz nieprawidłowości przewodzenia dźwięku. Wskazania obejmują:

• Uczucie zatykania ucha, szumy uszne i nagłe pogorszenie słuchu, które może świadczyć o zaburzeniach drożności trąbki słuchowej
• Różnicowanie typów niedosłuchu, w tym niedosłuchu ślimakowego, pozaślimakowego oraz psychogennego
• Ocena działania trąbki słuchowej (trąbki Eustachiusza) oraz przewodzenia fal dźwiękowych przez ucho środkowe
• Podejrzenie płynu w jamie bębenkowej, obecności wysięku czy obrzęku
• Dobór i ocena efektywności aparatów słuchowych oraz monitorowanie stanu po zabiegach w obrębie ucha

Audiometria impedancyjna znajduje zastosowanie w diagnostyce dzieci oraz osób dorosłych, także w rutynowym monitorowaniu leczenia oraz jako badanie przesiewowe w wykrywaniu dysfunkcji ucha środkowego.

Znaczenie i możliwości audiometrii impedancyjnej

To badanie pozwala na precyzyjną, obiektywną ocenę mechaniki ucha środkowego bez konieczności udziału pacjenta w testach słownych czy rozumienia dźwięków. Dzięki temu wszelkie wyniki nie są zależne od subiektywnej oceny, koncentracji lub motywacji osoby badanej.

Nowoczesna technologia umożliwia szczegółową analizę parametrów takich jak impedancja (opór akustyczny), podatność błony bębenkowej oraz częstotliwość rezonansowa. Badanie jest powszechnie stosowane jako metoda pierwszego wyboru zwłaszcza u dzieci z podejrzeniem zaburzeń przewodzenia dźwięku, a także pomaga w doborze odpowiedniego aparatu słuchowego oraz w diagnostyce szeregu chorób ucha środkowego.

Wyniki audiometrii impedancyjnej są przedstawiane w sposób czytelny i graficzny, co ułatwia specjalistom interpretację i szybkie podjęcie decyzji medycznych.

Podsumowanie: kluczowe zalety i rola audiometrii impedancyjnej

Audiometria impedancyjna stanowi niezbędne narzędzie w dokładnej diagnostyce ucha środkowego. Jej główne atuty to obiektywność, bezinwazyjność, brak zależności od współpracy pacjenta oraz wysoka precyzja pomiarowa. Pozwala wykluczyć lub potwierdzić patologie powodujące zaburzenia słuchu i w połączeniu z innymi badaniami jest podstawą działań diagnostycznych otolaryngologii oraz audiologii.

Systematyczne zastosowanie tego badania umożliwia nie tylko szybką identyfikację przyczyn niedosłuchu, ale także ocenę efektywności leczenia i prawidłowy dobór pomocy słuchowych. Jest rutynowo wykorzystywana zarówno w specjalistycznych poradniach, jak i w praktyce podstawowej, szczególnie u dzieci oraz osób z ryzykiem patologii ucha środkowego.