Czy krtań boli podczas przełykania?

Czy krtań boli podczas przełykania?
Ból podczas przełykania, określany jako odynofagia, jest powszechnym objawem występującym w stanach zapalnych krtani, gardła lub przełyku. Nie jest samodzielną jednostką chorobową, lecz sygnałem wskazującym na podrażnienie, infekcję lub poważniejsze schorzenia jak nowotwory tych okolic. Ból krtani przy przełykaniu może świadczyć zarówno o łagodnej infekcji, jak i wymagać szybkiej diagnostyki w celu wykluczenia poważnych przyczyn [1][2][5][7].

Czym jest ból krtani podczas przełykania?

Ból krtani pojawiający się podczas przełykania należy do szerszej kategorii dolegliwości określanych jako odynofagia. Objaw ten polega na odczuwaniu bólu w trakcie połykania pokarmów, płynów lub śliny. Może dotyczyć nie tylko samej krtani, ale także gardła lub przełyku. Ból krtani zwykle współistnieje z chrypką, uczuciem drapania oraz trudnościami w połykaniu, odróżniając się od dysfagii, czyli zaburzenia połykania przebiegającego bez bólu [1][2][4].

Do najczęstszych przyczyn bólu krtani przy przełykaniu należą infekcje wirusowe, bakteryjne, podrażnienia mechaniczne lub chemiczne (gorące napoje, alkohol, dym papierosowy, kwaśne pokarmy), a także choroby przewlekłe i nowotwory. Obserwuje się również wzrost znaczenia refluksu żołądkowo-przełykowego i żołądkowo-krtaniowego oraz alergii jako przyczyn nieinfekcyjnych [2][3][5][8].

Mechanizmy powstawania bólu przy przełykaniu

Powstawanie bólu podczas przełykania w obrębie krtani najczęściej wiąże się z reakcją zapalną. Dochodzi wtedy do podrażnienia zakończeń nerwowych w błonie śluzowej. W infekcjach bakteryjnych i wirusowych rozwija się obrzęk i przekrwienie tkanek oraz, w cięższych przypadkach, owrzodzenia. W przebiegu refluksu chemicznego paląca kwaśna treść z żołądka dociera do krtani, powodując ból i czasem kaszel, szczególnie po posiłkach lub podczas leżenia [2][3][7][9].

Jednostronny ból przy przełykaniu może sugerować poważniejsze zmiany, takie jak ropień okołomigdałkowy, zapalenie ucha lub początkowe stadium nowotworu. Dodatkowo, przewlekły ból związany z przełykaniem skłania do wykluczenia raka krtani lub przełyku, szczególnie przy obecności czynników ryzyka (palenie, nadużywanie alkoholu, wiek powyżej 50 lat) [1][3][6].

Najczęstsze przyczyny bólu krtani przy przełykaniu

Ból krtani podczas przełykania najczęściej wynika z infekcji dróg oddechowych. W ponad 80% przypadków odpowiadają za nie wirusy (rinowirusy, enterowirusy), a w 20-30% przypadków bakteryjnych – paciorkowiec beta-hemolizujący, wywołujący anginę [3][8]. Rzadsze, ale istotne przyczyny obejmują przewlekłe podrażnienia, refluks żołądkowo-krtaniowy, obecność ciał obcych, alergie i zmiany nowotworowe.

Inne ważne czynniki to ekspozycja na zanieczyszczenia powietrza, dym papierosowy, częste stosowanie inhalatorów sterydowych oraz obecność przewlekłych schorzeń, zwłaszcza neurologicznych. W przypadku zwężeń przełyku, typowy jest narastający problem z połykaniem najpierw pokarmów stałych, później płynów i śliny [1][2][4].

Objawy towarzyszące i sygnały alarmowe

Bólowi krtani przy przełykaniu mogą towarzyszyć dolegliwości takie jak chrypka, kaszel, wymioty, uczucie przeszkody w gardle oraz trudności w oddychaniu. Wystąpienie jednostronnego bólu, utrzymywania się objawów powyżej 7 dni lub znacznego nasilenia utrudniającego przyjmowanie pokarmów to wskazania do pilnej konsultacji lekarskiej i dalszej diagnostyki [2][4][7].

Do poważnych przyczyn zalicza się nowotwory przełyku (wzrost zachorowań u palaczy), ropień okołomigdałkowy, a także ostre stany zapalne. Rozpoznanie i leczenie powinno być szybkie, zwłaszcza w obecności dodatkowych objawów takich jak utrata masy ciała, nocne poty czy powiększone węzły chłonne [1][3][6].

Diagnostyka i leczenie bólu przy przełykaniu

Diagnostyka bólu krtani podczas przełykania rozpoczyna się od wywiadu i badania lekarskiego. Najważniejsze jest różnicowanie przyczyn infekcyjnych i nieinfekcyjnych oraz szybkie wykrycie groźnych powikłań. W przypadku przewlekłego bólu lub podejrzenia nowotworu konieczne mogą być dodatkowe badania endoskopowe, obrazowe oraz laboratoryjne [2][3][7].

Leczenie zależy od czynnika wywołującego. W przypadku infekcji wirusowych stosuje się leczenie objawowe, nawilżanie śluzówki, płukanie gardła i odpoczynek głosowy. Infekcje bakteryjne wymagają antybiotykoterapii. Wzrost znaczenia mają także terapie wspomagające, mające na celu ochronę błon śluzowych i łagodzenie bólu oraz strategie leczenia przyczynowego refluksu czy alergii [2][4][5].

Podsumowanie

Ból krtani przy przełykaniu to objaw, który najczęściej towarzyszy infekcjom górnych dróg oddechowych, ale nie powinien być bagatelizowany. W przypadku przedłużających się objawów, ich jednostronności lub współwystępowania innych alarmujących symptomów, konieczna jest konsultacja lekarska i dalsza diagnostyka w celu wykluczenia poważniejszych schorzeń [1][2][3][7].

Źródła:

1. https://www.mp.pl/pacjent/objawy/50657,dysfagia-zaburzone-polykanie
2. https://enel.pl/enelzdrowie/zdrowie/odynofagia-co-powinnismy-wiedziec-o-bolu-podczas-przelykania
3. https://recepta.pl/artykuly/bol-gardla-przy-przelykaniu-co-zrobic-gdy-boli-gardlo
4. https://millemedica.pl/blog/zapalenie-krtani/
5. https://www.wapteka.pl/porady/bol-gardla-przy-przelykaniu-odynofagia-co-moze-byc-przyczyna-diagnoza-i-leczenie/
6. https://e-recepta.net/blog/ostry-bol-gardla-przy-przelykaniu-bez-goraczki-co-jest-przyczyna-jak-zalagodzic-bol-gardla/
7. https://www.doz.pl/czytelnia/a15359-Bol_przy_przelykaniu_odynofagia__co_oznacza_i_co_robic_gdy_sie_pojawi
8. https://www.aptelia.pl/czytelnia/a537-Bol_przy_przelykaniu__przyczyny_i_postepowanie
9. https://www.aptekawsieci.pl/artykuly/bol-gardla-przy-przelykaniu-przyczyny-objawy-oraz-skuteczne-leczenie.html