Ile trwa tomografia klatki piersiowej i jak wygląda takie badanie?

Tomografia komputerowa (TK) klatki piersiowej to jedno z najważniejszych i najczęściej wykonywanych badań obrazowych w diagnostyce chorób płuc, śródpiersia oraz naczyń, pozwalające szybko i precyzyjnie ocenić stan tych struktur. Najczęściej pojawiające się pytania pacjentów dotyczą czasu trwania oraz przebiegu takiego badania. Samo skanowanie trwa zwykle od 5 do 15 minut bez kontrastu, a do 30 minut z użyciem kontrastu. Całkowity czas pobytu w placówce diagnostycznej obejmujący rejestrację, przygotowanie, wykonanie badania i ewentualną obserwację po podaniu kontrastu może sięgać nawet 2 godzin [3][6][1]. Poniżej prezentujemy szczegółowe informacje dotyczące przebiegu i organizacji badania TK klatki piersiowej.

Czym jest tomografia komputerowa klatki piersiowej?

Tomografia komputerowa (TK) klatki piersiowej jest nieinwazyjnym badaniem obrazowym umożliwiającym uzyskanie przekrojowych oraz trójwymiarowych obrazów tkanek na podstawie wielu szybkich skanów i komputerowej rekonstrukcji danych [2]. Głównym celem tego badania jest szczegółowa ocena struktur klatki piersiowej, w tym płuc, śródpiersia, dużych naczyń oraz narządów opłucnowych [1].

Standardowo badanie przeprowadzane jest w dwóch wariantach: bez środka kontrastowego oraz z dożylnym podaniem środka cieniującego. Użycie kontrastu pozwala na wyraźniejsze uwidocznienie naczyń krwionośnych i niektórych zmian patologicznych [1]. Wybór wariantu zależy od wskazań klinicznych i celu diagnostycznego.

Ile trwa tomografia komputerowa klatki piersiowej?

Dokładny czas trwania tomografii komputerowej klatki piersiowej zależy od trybu badania oraz zastosowanego protokołu. Samo skanowanie bez użycia kontrastu trwa zazwyczaj od 5 do 15 minut, natomiast wersja z podaniem środka kontrastowego trwa od 15 do 30 minut [3]. Czas ten może być nieco wydłużony w przypadku potrzeby wykonania skanów w kilku fazach diagnostycznych (np. faza tętnicza, żylna, opóźniona), co pozwala uzyskać jeszcze dokładniejszy obraz [3].

Poza czasem skanowania, należy uwzględnić etapy przygotowawcze i obserwację po badaniu. Obejmuje to rejestrację, wywiad, przygotowanie stanowiska, założenie wenflonu oraz obserwację stanu pacjenta po podaniu kontrastu. Całkowity pobyt w placówce diagnostycznej zazwyczaj wynosi od około 30 minut do nawet 2 godzin [3][6][1].

Statystycznie, w większości placówek pojedyncza procedura bez kontrastu (wraz z przygotowaniem) trwa około 30–45 minut, natomiast pełna procedura z kontrastem, łącznie z czasem obserwacji po badaniu, wynosi przeciętnie 1–2 godziny [5].

Jak przebiega badanie tomografii komputerowej klatki piersiowej?

Przebieg badania rozpoczyna się od odpowiedniego przygotowania pacjenta. Najpierw przeprowadzany jest wywiad oraz, jeśli przewidziane, badania laboratoryjne (najczęściej sprawdza się wydolność nerek przed podaniem kontrastu) [5]. W wielu przypadkach wymagane jest, by pacjent zgłosił się na badanie na czczo – szczególnie jeśli planowane jest podanie kontrastu [5].

Sam proces polega na położeniu pacjenta na specjalistycznym stole, który przesuwa się w obrębie gantry – pierścienia tomografu komputerowego. Podczas skanowania pacjent musi leżeć nieruchomo i w odpowiednich momentach wstrzymywać oddech zgodnie z zaleceniami personelu medycznego [4]. Detektory urządzenia rejestrują osłabienie promieniowania X przechodzącego przez ciało, a komputer rekonstruuje te sygnały w obrazy przekrojowe [2].

W przypadku badań z kontrastem zakładany jest wenflon dożylny, przez który środek kontrastowy podawany jest automatycznie lub manualnie tuż przed lub w trakcie badania. Po zakończeniu części diagnostycznej pacjent może być proszony o pozostanie na oddziale przez minimum 30 minut dla oceny ewentualnych reakcji alergicznych po środku kontrastowym [4][5].

Samo badanie jest bezbolesne i trwa relatywnie krótko dzięki zastosowaniu nowoczesnych, wielorzędowych systemów detektorów skracających ekspozycję [7]. Po zakończeniu skanowania obrazy analizowane są przez lekarza radiologa i na ich podstawie tworzony jest opis. Czas oczekiwania na opis zależy od organizacji placówki – może wynieść od kilku godzin do kilku dni lub tygodni [6].

Nowoczesne technologie skracające czas badania i zwiększające komfort pacjenta

W ostatnich latach obserwuje się systematyczne skracanie czasu badań dzięki rozwojowi technologii. Nowoczesne urządzenia wyposażone są w wielorzędowe detektory, które pozwalają na wykonanie wysokorozdzielczych skanów całej klatki piersiowej nawet w pojedynczym cyklu oddechowym [7]. Dzięki temu standardowe badanie TK trwa krócej i jest bardziej komfortowe dla pacjenta.

Coraz większą rolę odgrywają także niskodawkowe protokoły oraz zaawansowane algorytmy rekonstrukcji obrazów, w tym wspomagane przez sztuczną inteligencję. Pozwalają one na obniżenie dawki promieniowania przy zachowaniu wysokiej jakości diagnostycznej uzyskiwanych obrazów [8][9]. Dodatkowo rozwija się postprocessing 3D oraz angiografia TK umożliwiające szczegółową analizę objętościową oraz morfologiczną zmian [9].

Bezpieczeństwo, przygotowanie oraz czas po badaniu

Bezpieczeństwo badania jest jednym z priorytetów każdej placówki medycznej. Przed podaniem kontrastu sprawdzany jest ogólny stan zdrowia oraz wydolność nerek pacjenta, a sam środek cieniujący stosowany jest z zachowaniem ścisłych procedur bezpieczeństwa [5]. Po zakończeniu badania z kontrastem pacjent pozostaje pod obserwacją personelu minimum 30 minut w celu wychwycenia ewentualnych działań niepożądanych, głównie reakcji alergicznych [4].

Po badaniu personel zaleca, aby pić większe ilości płynów w celu szybszego usunięcia kontrastu z organizmu [4]. Regularne stosowanie nowoczesnych technik rekonstrukcji umożliwia natomiast minimalizowanie ekspozycji na promieniowanie rentgenowskie, co ma szczególne znaczenie przy powtarzanych badaniach diagnostycznych [8].

Podsumowanie: ile trwa tomografia klatki piersiowej i jak wygląda badanie?

Sama tomografia komputerowa klatki piersiowej trwa przeważnie od 5 do 15 minut bez użycia kontrastu i do 30 minut, gdy wymagane jest podanie kontrastu dożylnego [3]. Całkowity czas wizyty w placówce, obejmujący rejestrację, przygotowanie, założenie wenflonu, fazy skanowania, obserwację po kontraście oraz czas oczekiwania na opis, wynosi zwykle od 30 minut do około 2 godzin w zależności od przyjętych protokołów oraz organizacji pracowni [3][6][1][5]. Aktualne trendy w diagnostyce obrazowej pozwalają na systematyczne skracanie czasu i zwiększenie komfortu pacjenta przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej wartości diagnostycznej badania.

Źródła:

• [1] https://www.luxmed.pl/dla-pacjenta/uslugi/badania/tomografia-komputerowa-klatki-piersiowej-i-srodpiersia
• [2] https://www.znanylekarz.pl/blog/tomografia-komputerowa-klatki-piersiowej-jak-przebiega-jak-sie-przygotowac
• [3] https://ppdiagnostyka.pl/ile-trwa-tomografia-komputerowa/
• [4] https://www.doz.pl/czytelnia/a15522-Tomografia_komputerowa_TK_klatki_piersiowej__jak_wyglada_badanie
• [5] https://apteline.pl/baza-badan/tomografia-komputerowa-klatki-piersiowej-na-czym-polega-badanie-wskazania-jak-sie-przygotowac-interpretacja-wyniku
• [6] https://diag.pl/pacjent/artykuly/badania-obrazowe/tomografia-komputerowa-przygotowanie/
• [7] https://1wszk.pl/tomograf-komputerowy-canon/
• [8] https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/68559,tomografia-komputerowa-klatki-piersiowej
• [9] https://tkmedica.pl/produkt/tomograf-komputerowy-klatki-piersiowej-i-jamy-brzusznej-i-miednicy/